Chương 17: Diệp Kha Lâm

Bước sang năm hai, chương trình học của Khoa Biên tập bắt đầu đi sâu hơn vào nghiệp vụ. Một trong những môn khiến sinh viên vừa háo hức vừa lo lắng nhất là Phỏng vấn, do Diệp Kha Lâm phụ trách.+

Diệp Kha Lâm từng là phóng viên chuyên thực hiện các bài phỏng vấn chân dung và điều tra chuyên sâu. Bà nổi tiếng vì khả năng đặt câu hỏi ngắn nhưng đi thẳng vào trọng tâm, đặc biệt giỏi phát hiện khi người đối diện đang né tránh. Những năm gần đây, bà ít xuất hiện ở hiện trường hơn, chủ yếu làm cố vấn nội dung và giảng dạy tại Đại học Q theo lời mời của Đổng Duyệt.+

Ngay buổi đầu, Diệp Kha Lâm đã nói rất rõ: "Phỏng vấn không phải cuộc thi xem ai ép người khác nói được nhiều bí mật hơn. Việc của người làm báo là hỏi đúng, nghe kỹ, kiểm tra thông tin và biết đâu là giới hạn không được vượt qua. Nếu người được phỏng vấn không đồng ý, các em không có quyền biến sự tò mò của mình thành lý do xâm phạm họ."+

Cách dạy nghiêm khắc khiến lớp học của bà hiếm khi có người dám đến muộn. Hạ Di Bình lại là ngoại lệ bất đắc dĩ. Từ khi bắt đầu chuẩn bị cho đợt tuyển chọn của Hoàn Vũ, cô bỏ lỡ khá nhiều tiết và phải chủ động xin tài liệu, nộp bài bù theo yêu cầu. Diệp Kha Lâm không ưu ái, cũng không cố làm khó. Bà chỉ nói một câu: "Có lý do chính đáng không đồng nghĩa em được miễn trách nhiệm với môn học."+

Hạ Di Bình nghe xong chỉ có thể gật đầu. Cô hiểu điều đó.+

Đến tiết gần cuối học phần, Diệp Kha Lâm thông báo bài đánh giá cuối kỳ. Mỗi sinh viên sẽ bốc thăm một nhân vật công chúng hoặc người làm nghề có kinh nghiệm, tự liên hệ để xin một buổi phỏng vấn trực tiếp hoặc trực tuyến có xác nhận, sau đó viết thành bài chân dung khoảng ba nghìn chữ kèm phần ghi chú quy trình làm việc. Nội dung phải được người được phỏng vấn đồng ý sử dụng, những dữ kiện quan trọng phải có nguồn kiểm chứng.+

"Các em có một tuần."+

Diệp Kha Lâm nhìn xuống lớp: "Tôi không chấm điểm dựa trên việc nhân vật nổi tiếng đến đâu. Tôi chấm cách các em chuẩn bị, cách đặt câu hỏi và cách biến một cuộc trò chuyện thành một bài viết có thông tin, có cấu trúc."+

Cả lớp lần lượt lên bốc thăm. Đặng Chân là người đầu tiên trong nhóm trở về chỗ với gương mặt như vừa gặp đại nạn.+

Tần Hàm Yên nhìn tờ giấy trong tay cô: "Ai vậy?"+

Đặng Chân đưa ra, giọng đầy tuyệt vọng: "Cảnh Huy, tổng giám đốc Hoàn Vũ. Tôi có nên chuẩn bị tinh thần học lại không?"+

Hạ Di Bình ngồi bên cạnh nhắc: "Thử liên hệ với văn phòng anh ấy trước đã. Chưa hỏi sao cậu biết không được?"+

Đặng Chân ngồi thẳng lại: "Cũng phải. Tôi sẽ gửi lời hẹn ngay hôm nay."+

Tần Hàm Yên bật cười: "Chuẩn bị câu hỏi kỹ một chút, để người ta thấy cậu nghiêm túc."+

Đặng Chân lấy lại tinh thần rất nhanh. Đến lượt Tần Hàm Yên, cô bước lên, rút một tờ giấy rồi mở ra ngay trước bàn giáo viên. Chỉ nhìn thấy cái tên bên trong, cô đã khựng lại.+

Diệp Kha Lâm hỏi: "Nhân vật của em là ai?"+

Tần Hàm Yên ngẩng lên: "Là cô ạ."+

Trong lớp lập tức có vài tiếng hít vào khe khẽ. Diệp Kha Lâm chỉ gật đầu như thể kết quả hoàn toàn bình thường: "Tốt. Vậy xem em có hỏi được gì từ tôi."+

Tần Hàm Yên mang lá thăm về chỗ. Đặng Chân nhìn cô bằng ánh mắt thương cảm: "Tôi đột nhiên thấy Cảnh Huy rất dễ chịu."+

Hạ Di Bình cũng bật cười, nhưng đến lượt mình lại nhanh chóng im. Tờ giấy cô rút được ghi tên Trương Hạn.+

"Ba của Trương Nguyệt."+

Đặng Chân nhìn sang Tần Hàm Yên: "Cái này còn khó hơn."+

Hạ Di Bình không lo chuyện nhân vật khó nói chuyện bằng việc lịch trình của mình đang kín. Cô nhẩm lại những buổi tập trong tuần rồi khẽ thở ra.+

Tần Hàm Yên nhìn thấy nhưng không nói ngay. Tan học, ba người cùng rời lớp, cô mới hỏi: "Cậu định liên hệ văn phòng của bác Trương hay nhờ Trương Nguyệt?"+

"Trước tiên tôi sẽ gửi yêu cầu chính thức qua văn phòng. Nếu không được mới nhờ Trương Nguyệt."+

Hạ Di Bình đáp: "Bài tập của tôi, tôi tự làm trước đã."+

Tần Hàm Yên gật đầu. Câu trả lời ấy khiến cô yên tâm hơn.+

Về phần mình, Tần Hàm Yên còn chưa kịp gửi thư xin lịch thì tối hôm đó đã nhận được email của Diệp Kha Lâm. Bà hẹn cô sáng thứ bảy đến nhà riêng ở ngoại ô Hải Thành.+

Tần Hàm Yên dành cả tối thứ sáu chuẩn bị. Cô đọc lại những bài phỏng vấn cũ của Diệp Kha Lâm, ghi ra hàng loạt câu hỏi rồi tự gạch bỏ gần một nửa. Có những điều đọc thì thú vị nhưng không thật sự cần thiết cho chân dung nghề nghiệp. Cô nhớ lời Diệp Kha Lâm trên lớp, cuối cùng giữ lại những câu có thể mở ra câu chuyện thay vì chỉ thỏa mãn sự tò mò.+

Sáng hôm sau, xe dừng trước một căn nhà gỗ nằm tách khỏi khu dân cư đông đúc. Khu vườn phía trước không lớn nhưng được chăm rất kỹ, có dây leo quanh cổng, vài khóm hoa thấp và một hồ nước nhỏ bên hiên. Tần Hàm Yên vừa bước vào đã thấy Diệp Kha Lâm đang tưới cây.+

Bà không khách sáo: "Đến rồi thì giúp tôi tưới nốt hàng bên kia."+

Tần Hàm Yên nhận bình nước, ngoan ngoãn làm theo. Cô vốn thích cây cỏ, ở An Thành cũng từng cùng Khương Huệ chăm mảnh vườn nhỏ sau nhà, vì thế chẳng bao lâu đã quên mất cảm giác căng thẳng ban đầu.+

Diệp Kha Lâm đứng ở cửa nhìn một lúc rồi mới gọi: "Được rồi, vào uống trà."+

Trên bàn đã có sẵn ấm nước nóng và vài loại trà. Tần Hàm Yên vừa ngồi xuống, Diệp Kha Lâm đã hỏi: "Nếu em là phóng viên thật, vừa bước vào nhà nhân vật đã bị sai đi tưới cây, em sẽ nghĩ gì?"+

Tần Hàm Yên suy nghĩ rồi đáp: "Em sẽ nghĩ cô đang xem em phản ứng thế nào. Nhưng nếu việc đó không ảnh hưởng đến cuộc phỏng vấn thì em không thấy có vấn đề."+

"Còn nếu ảnh hưởng?"+

"Em sẽ nhắc lại mục đích buổi gặp và hỏi cô có muốn tiếp tục không."+

Diệp Kha Lâm khẽ gật đầu: "Ít nhất còn biết giữ ranh giới."+

Cuộc phỏng vấn bắt đầu không bằng những câu hỏi về giải thưởng hay sự nghiệp, mà từ lý do Diệp Kha Lâm chọn nghề báo. Bà kể mình lớn lên ở An Thành, từng nghĩ sẽ trở thành giáo viên, sau đó vì một lần viết bài cho bản tin trường mà thay đổi hướng đi. Bà nói về những năm chạy hiện trường, những lần phỏng vấn thất bại, cả cảm giác phải bỏ đi một chi tiết rất hay chỉ vì không thể xác minh được nguồn.+

Tần Hàm Yên hỏi vừa đủ, không chen vào quá nhiều. Khi câu chuyện chuyển sang An Thành, ánh mắt cô vô tình dừng ở bức tranh treo trên tường.+

"Đó là làng Thanh Hà phải không ạ?"+

Diệp Kha Lâm nhìn theo rồi hơi nhướng mày: "Em biết?"+

"Em lớn lên ở An Thành. Hồi nhỏ mẹ từng đưa em đến đó."+

Nét mặt Diệp Kha Lâm thay đổi rất nhẹ. Bà rót thêm trà rồi hỏi: "Mẹ em cũng là người An Thành?"+

"Vâng. Mẹ em là giáo viên tiểu học."+

Diệp Kha Lâm không hỏi tiếp về tên. Tần Hàm Yên cũng không chủ động kể. Một lúc sau, bà chỉ nói: "Tôi cũng từng có một người bạn rất thân ở An Thành. Đã hơn mười tám năm không gặp rồi."+

"Vì chuyển đi nơi khác sao ạ?"+

"Vì mỗi người chọn một con đường."+

Diệp Kha Lâm nhìn tách trà trong tay: "Lần cuối tôi gặp cô ấy, cô ấy vừa sinh con không lâu. Sau đó tôi rời An Thành, liên lạc dần mất."+

Tần Hàm Yên nhận ra sắc thái trong giọng bà đã khác nên không hỏi sâu hơn. Cô chuyển cuộc trò chuyện về nghề nghiệp. Diệp Kha Lâm nhìn cô một lúc, dường như hiểu cô cố tình tránh điều gì, khóe môi mới dịu đi.+

Gần trưa, buổi phỏng vấn kết thúc. Trước khi Tần Hàm Yên về, Diệp Kha Lâm nói: "Bài viết hoàn thành thì gửi tôi đọc phần trích dẫn trước khi nộp. Những nội dung nghề nghiệp hôm nay em có thể dùng. Chuyện cá nhân, nếu không thật sự cần cho bài thì bỏ đi."+

Tần Hàm Yên đáp ngay: "Em hiểu."+

Diệp Kha Lâm nhìn cô rồi bất chợt nói: "Lần sau rảnh cứ đến. Tôi dạy em pha trà."+

"Vậy em sẽ không khách sáo đâu ạ."+

Tần Hàm Yên rời căn nhà với tâm trạng nhẹ hơn lúc đến. Cô không biết vì sao Diệp Kha Lâm khiến mình có cảm giác quen thuộc rất lạ, chỉ cho rằng có lẽ vì cả hai đều đến từ An Thành và cùng thích cây cỏ, trà nóng, những thứ chậm rãi không hợp với nhịp sống Hải Thành.+

Hai ngày trước hạn nộp, bài của Tần Hàm Yên đã gần hoàn chỉnh. Bên Đặng Chân nghe đâu cũng khá thuận lợi, chỉ riêng Hạ Di Bình vẫn chưa có động tĩnh. Nghĩ đến lịch tập luyện dày đặc của Hạ Di Bình, Tần Hàm Yên rốt cuộc không nhịn được, chủ động nhắn tin hỏi.+

Tần Hàm Yên: [Di Bình, cậu đã làm xong bài phỏng vấn chưa?]+

Hạ Di Bình vừa kết thúc buổi tập huấn, nhìn thấy tin nhắn liền trả lời: [Vẫn chưa.]+

Tần Hàm Yên: [Cậu đã hẹn được chủ tịch Trương chưa?]+

Hạ Di Bình: [Vẫn chưa.]+

Tần Hàm Yên: [Cậu muốn học lại à?]+

Hạ Di Bình: [Không phải, chỉ là chưa có thời gian.]+

Tần Hàm Yên nhìn màn hình, nhất thời không biết nên nói gì. Hạn nộp chỉ còn hai ngày, vậy mà Hạ Di Bình vẫn chưa bắt đầu. Sau một lúc do dự, cô đứng dậy đi tìm Trương Nguyệt.+

Tần Hàm Yên hỏi: "Nguyệt Nguyệt, có thể nhờ cậu chút chuyện không?"+

Trương Nguyệt đang xem số liệu phía công ty gửi đến, nghe vậy liền ngẩng đầu: "Chuyện gì thế?"+

Tần Hàm Yên chần chừ một chút rồi nói: "Cậu có thể giúp tôi hẹn gặp ba cậu không? Chỉ một lát thôi, càng sớm càng tốt."+

Trương Nguyệt khó hiểu: "Có thể, nhưng để làm gì?"+

Tần Hàm Yên đáp: "Tôi có bài phỏng vấn cần hoàn thành, nhân vật yêu cầu là ba cậu."+

Trương Nguyệt nhíu mày: "Phỏng vấn? Không phải cậu đã hoàn thành rồi sao?"+

Tần Hàm Yên không giải thích, chỉ nói: "Là một bài khác. Cậu giúp tôi lần này nhé, sau đó tôi sẽ giải thích."+

Trương Nguyệt nhìn cô một lúc rồi gật đầu: "Được, đợi tôi một lát."+

Cuộc gọi rất nhanh có kết quả. Trương Hạn đang đi công tác ở Bắc Thành, hiện tại không thể trở về Hải Thành. Nghe vậy, Tần Hàm Yên lập tức hỏi địa chỉ. Nếu ông không thể về, cô sẽ tự đến Bắc Thành.+

Trương Nguyệt nhìn vẻ sốt ruột hiếm thấy của bạn mình, cuối cùng thở dài: "Tôi đưa cậu đi. Tôi cũng có chút việc cần trao đổi với ba."+

Tần Hàm Yên ban đầu còn định từ chối, nhưng nghĩ đến quãng đường từ Hải Thành đến Bắc Thành mất gần hai giờ lái xe, cuối cùng vẫn gật đầu: "Được, vậy phiền cậu rồi."+

Trên đường đi, Tần Hàm Yên gần như không rời mắt khỏi tập tài liệu. Cô rà lại những câu hỏi đã chuẩn bị, bổ sung thêm vài ý liên quan đến chính sách điều hành và những vấn đề xã hội của Hải Thành. Trương Nguyệt thỉnh thoảng quay sang nhìn, muốn hỏi mấy lần nhưng thấy cô quá tập trung nên thôi.+

Khoảng tám giờ tối, xe dừng trước một khách sạn năm sao ở Bắc Thành. Vì Trương Nguyệt đã báo trước, hai người được nhân viên đưa thẳng lên phòng nơi Trương Hạn đang lưu trú.+

Trương Hạn nhìn cô gái đi cùng con mình, hỏi: "Cháu là Tần Hàm Yên?"+

Tần Hàm Yên lễ phép chào: "Chào chủ tịch Trương."+

Trương Hạn khoát tay: "Gọi bác Trương là được. Bác thường nghe Nguyệt Nguyệt nhắc đến cháu."+

Tần Hàm Yên ngồi xuống, không vòng vo quá lâu: "Dạ, bác Trương. Hôm nay cháu đến vì có một bài phỏng vấn cần hoàn thành. Nếu bác không ngại, cháu xin phép hỏi bác vài câu."+

Trương Hạn gật đầu: "Được, bắt đầu đi."+

Nội dung phỏng vấn chủ yếu xoay quanh công việc điều hành Hải Thành, những thay đổi của thành phố trong những năm gần đây và một số vấn đề xã hội đang được quan tâm. Tần Hàm Yên cũng hỏi đến các bang phái từng nhiều lần xảy ra xung đột và mối liên hệ của họ với hai gia tộc lớn ở Hải Thành.+

Tần Hàm Yên hỏi: "Bác Trương, nghe nói những năm gần đây có một số bang phái phát triển khá mạnh, phía sau còn có hai gia tộc lớn. Không biết thông tin này có đúng không ạ?"+

Trương Hạn đặt tách trà xuống, giọng bình tĩnh: "Đúng là có những nhóm như vậy. Phía thành phố và cơ quan cảnh sát vẫn đang theo dõi. Chỉ cần có hành vi vi phạm pháp luật, đương nhiên sẽ xử lý theo quy định. Hải Thành không phải nơi bất kỳ ai cũng có thể một tay che trời."+

Cuộc phỏng vấn diễn ra thuận lợi hơn Tần Hàm Yên dự tính. Đến khi kết thúc thì trời đã khuya, Trương Nguyệt lại còn có việc cần trao đổi riêng với ba nên hai người quyết định ở lại Bắc Thành một đêm. Trương Nguyệt thuê thêm một phòng hai giường, còn Tần Hàm Yên vừa về đến phòng đã mở máy tính, tranh thủ xử lý bản ghi.+

Trong lúc Trương Nguyệt nói chuyện với Trương Hạn, Tần Hàm Yên hoàn thành bài phỏng vấn rồi viết tiếp phần bài luận tóm tắt quá trình thực hiện. Cô sửa đi sửa lại đến gần sáng mới tạm hài lòng. Khi Trương Nguyệt trở về phòng, thấy cô vẫn còn ngồi trước máy tính, chỉ biết lắc đầu rồi đi ngủ trước.+

Sáng hôm sau, vừa lên xe trở về Hải Thành, Tần Hàm Yên đã ngủ thiếp đi. Hai tiếng sau, xe dừng trước ký túc xá, cô mới tỉnh lại, đầu óc vẫn còn hơi choáng vì thiếu ngủ. Vừa xuống xe, việc đầu tiên cô làm là lấy điện thoại nhắn cho Hạ Di Bình.+

Tần Hàm Yên: [Di Bình, bài phỏng vấn của cậu sao rồi?]+

Hạ Di Bình: [Tôi đã nói tôi sẽ lo được mà.]+

Tần Hàm Yên: [Tôi biết cậu có chừng mực. Chỉ là hôm qua tôi vô tình gặp được chủ tịch Trương, có hỏi bác ấy vài câu rồi viết thành bài hoàn chỉnh. Cậu không ngại chứ?]+

Hạ Di Bình: [Ý cậu là cậu đã thay tôi hoàn thành?]+

Tần Hàm Yên: [Chỉ là tiện tay thôi. Tôi thấy cậu bận như vậy, nếu cậu không ngại thì tôi gửi bài sang nhé. Cậu có thể chỉnh sửa nếu muốn.]+

Hạ Di Bình lúc ấy vừa sắp xếp xong công việc, đang đau đầu nghĩ cách hẹn Trương Hạn khi thời hạn nộp bài chỉ còn tính bằng giờ. Tin nhắn của Tần Hàm Yên đến đúng lúc khiến cô sững người một hồi lâu. Cảm giác trong lòng vừa nhẹ nhõm, vừa có chút khó tả.+

Tần Hàm Yên, cậu vẫn tốt như vậy.+

Hạ Di Bình: [Vậy, cảm ơn cậu, Yên.]+

Tần Hàm Yên: [Đừng khách sáo.]+

Gửi bài cho Hạ Di Bình xong, Tần Hàm Yên mới thật sự thả lỏng. Cô cất điện thoại, chỉ muốn trở về phòng ngủ bù một giấc cho đến khi tỉnh hẳn.+