Chương 8

Đồng hồ quả quýt đã điểm quá tám giờ rưỡi tối.+

Charlotte dứt khoát cầm lấy chiếc đèn bão, khăng khăng đòi đưa Phúc về tận biệt thự dẫu cô nữ sinh liên tục xua tay từ chối.+

Charlotte khóa cửa trạm xá, khoác chiếc măng-tô màu ghi, lặng lẽ bước song song cùng Phúc trên con dốc thoai thoải.+

Không gian tĩnh mịch vô cùng. Tiếng gió thổi qua rừng thông rền rĩ như một bản vĩ cầm xa xăm. Dưới lưng chừng đồi, thành phố Đà Lạt bắt đầu lên đèn, lấp lánh.+

Charlotte đút hai tay vào túi áo măng-tô, ánh mắt lơ đãng nhìn theo quầng sáng nhạt nhòa của ngọn đèn đường.+

— Ở Paris nhà tôi lớn lắm, lúc nào cũng đông người qua lại, tiệc tùng triền miên... Nhưng em biết không, ồn ào là thế, mà tôi lại chẳng thấy ai thực sự ở lại bên mình.+

Một lời bộc bạch ngắn ngủi, đủ để Phúc hiểu sự cô đơn đã đẩy người phụ nữ này rời bỏ quê hương để tìm đến chốn sương mù lạnh lẽo này.+

Phúc bước chậm lại, tà váy lướt qua rặng cỏ đẫm sương. Cô ngước nhìn góc nghiêng của chị, êm ái đáp:+

— Em có hai má thương em lắm, lúc nào cũng lo lắng chở che. Em học trường Tây, sống sung túc, em tự biết mình chưa từng nếm trải cái khổ tận cùng của đồng bào mình. Nhưng... em cũng đâu phải người Pháp để thực sự thuộc về thế giới của đám bạn cùng lớp. Ở cái chốn lưng chừng ấy... đôi khi em không biết mình là ai, và thuộc về đâu.+

Gió từ thung lũng thốc lên mang theo hơi nước lạnh buốt. Phúc bất giác rùng mình, hai vai rụt lại.+

Charlotte vươn tay tháo chiếc khăn len màu ghi đang quấn trên cổ mình.+

— Em quàng đi, sương xuống lạnh rồi. — Cô đưa chiếc khăn sang.+

Phúc lắc đầu:+

— Em không sao, chị cứ giữ lấy...+

Không để Phúc chối từ, cô bước lại gần hơn, vòng chiếc khăn len qua cổ em.+

— Đường còn xa, sương trên này độc lắm, em quàng tạm đi. — Charlotte thì thầm, đầu ngón tay vô tình sượt qua gò má lạnh ngắt của Phúc trước khi rụt lại.+

Phúc siết lấy hai đầu khăn, ngước đôi mắt đen láy nhìn chị:+

— Đưa em rồi, còn chị thì sao?+

Charlotte mỉm cười:+

— Tôi quen rồi.+

Dưới rặng thông già, hai bóng người lại tiếp tục thong thả bước đi. Charlotte quen với giá lạnh, nên cô tự nhiên nhường chút hơi ấm của mình để Phúc không phải chịu chung cảm giác ấy.+

Đêm hôm đó, khi bước qua cánh cổng gỗ chạm trổ của căn biệt thự, mặc kệ tiếng vú Sáu cằn nhằn hỏi sao cô chủ về trễ, Phúc đi như người mộng du lên phòng.+

Cô thả mình xuống chiếc giường nệm êm ái, hai tay ôm chặt lấy chiếc khăn len màu xanh rêu vào lồng ngực. Mùi hương xà phòng ngập tràn cánh mũi.+

---+

Kể từ cái đêm sương giăng trên đỉnh dốc thoai thoải ấy, chiếc khăn len màu ghi thơm mùi xà phòng và cồn y tế vẫn nằm ngay ngắn trong tủ áo của Phúc.+

Hầu như mỗi chiều, hễ tiếng chuông đồng thau báo giờ tan trường Couvent des Oiseaux vừa ngân vang từng hồi qua những ngọn đồi, người ta lại thấy một bóng dáng thanh mảnh quen thuộc xuất hiện.+

Cô dường như đã biến nơi này thành ngôi nhà thứ hai của mình. Ngay khi bước qua ngưỡng cửa, vắt chiếc áo khoác lên lưng ghế, Phúc lẳng lặng xắn tay áo sơ mi lên quá khuỷu tay, bắt tay vào làm việc.+

Thiên Phúc bằng cách tinh tế và bướng bỉnh nhất, đã âm thầm can thiệp và quán xuyến luôn cả cuộc sống cá nhân vốn dĩ rất hời hợt của vị bác sĩ.+

Phúc nhận ra Charlotte làm việc như một cỗ máy, thường xuyên bỏ bữa hoặc chỉ nhai tạm mẩu bánh mì khô khốc cho qua cơn đói.+

Cô nữ sinh mười tám tuổi kiên quyết không cho phép điều đó tiếp diễn. Bắt đầu từ những chiếc cặp lồng nhôm nhiều tầng. Hôm thì Phúc mang theo cặp lồng cơm trắng ăn kèm với sườn nướng tỏa khói thơm phức, miếng thịt sườn được vú Sáu ướp mật ong rừng và sả băm đậm đà. Hôm lại là bát súp hầm xương đuôi bò với cà rốt, khoai tây ngọt lịm. Có những chiều rảnh rỗi, cô còn ghé qua tiệm bánh mua mấy chiếc bánh ngọt nướng kiểu Pháp.+

— Chị Charlotte, rửa tay đi rồi ra ăn. Hôm nay chị mà không ăn hết phần cơm này, ngày mai em sẽ không thèm tới phiên dịch cho chị nữa đâu. — Phúc híp mắt, chống nạnh dọa dẫm.+

Charlotte chỉ biết cười khổ, ngoan ngoãn tháo găng tay, ngồi vào bàn.+

Chưa dừng lại ở đó, Phúc còn bắt tay vào cải tạo lại không gian sống của Charlotte.+

Cô lột bỏ những tấm rèm cửa sổ màu trắng toát lạnh lẽo như bệnh viện, thay vào đó là những dải màn bằng lụa thô màu vàng kem ấm áp mà cô mang từ biệt thự sang. Phúc mua thêm một chiếc đèn tinh dầu bằng gốm, mỗi ngày đều cẩn thận nhỏ vài giọt tinh dầu tràm, tinh dầu sả chanh hoặc gỗ thông để xua đi thứ mùi cồn i-ốt, mùi thuốc sát trùng ảm đạm.+

Sự xuất hiện của Phúc trong những tháng ngày mùa xuân năm ấy giống như một ngọn lửa nhỏ rực rỡ và bền bỉ. Cô lẳng lặng sưởi ấm căn nhà gỗ đã từng bị bao trùm bởi sự cô độc, lạnh lẽo, biến một trạm y tế bệ rạc trở thành một chốn về bình yên, thơm mùi cơm nhà và ngập tràn sinh khí.+

Đổi lại những quan tâm đời thường ấy, sau khi bóng dáng người bệnh cuối cùng rời đi và trạm xá khép lại cánh cửa gỗ nặng nề, nơi đây lại thoát xác, biến thành một giảng đường đặc biệt, một thế giới học thuật thu nhỏ của riêng hai người.+

Hôm nay trường dòng cho nghỉ lễ, Phúc vẫn chưa về biệt thự.+

Cô ngồi ở chiếc bàn nhỏ góc phòng, trước mặt là một cuốn sách bìa nâu đã sờn mép.+

Từ phía buồng trong, Charlotte bước ra, tay cầm hai tách trà bốc khói nghi ngút.+

— Trễ rồi, em không về sao?+

Phúc ngẩng lên, vươn vai xua đi cơn mỏi:+

— Hôm nay nghỉ lễ. Em muốn nán lại đọc cho xong chương này.+

Charlotte đặt một tách trà nóng xuống trước mặt cô, ánh mắt lướt qua tựa sách:+

— Blaise Pascal?+

Phúc gật đầu, hai tay ấp vào thành tách trà để sưởi ấm:+

— Em đang ôn phần “Pensées” (Tư tưởng). Thầy giáo ở trường bảo đề thi Tú tài môn Triết năm nay rất có thể sẽ ra.+

Charlotte nhướng mày. Cô kéo chiếc đẩu gỗ, ngồi xuống đối diện:+

— Vậy, cô học trò xuất sắc hiểu thế nào về lý trí?+

Phúc suy nghĩ một chút, rồi trả lời bằng chất giọng rành mạch:+

— Lý trí là ngọn đuốc giúp con người thoát khỏi mê tín và bóng tối của sự dốt nát. Nhờ có lý trí, xã hội mới có thể khai sáng và tiến bộ.+

Charlotte không phản bác ngay. Cô chậm rãi nhấp một ngụm trà, rồi nhẹ nhàng cất lời:+

— Đó là câu trả lời được in trong sách giáo khoa của bộ.+

Phúc khựng lại, ngước đôi mắt trong veo nhìn người đối diện:+

— Vậy chị nghĩ sao?+

Charlotte nghiêng đầu.+

— Pascal chưa bao giờ tin lý trí có thể cứu rỗi được con người. Ông ta tin rằng trái tim có lý lẽ riêng của nó, những lý lẽ mà lý trí không bao giờ hiểu thấu được.+

Phúc im lặng một nhịp, cãi lại bằng tư duy:+

— Nhưng nếu đặt cảm xúc lên trên lý trí, con người sẽ hành động bốc đồng và loạn trí.+

Charlotte khẽ cười, một nụ cười nhạt nhòa chua chát:+

— Còn nếu đặt lý trí lên trên hết, con người có thể lạnh lùng biện minh cho mọi cuộc chiến tranh xâm lược.+

Phúc cúi xuống trang sách. Dòng chữ Pháp khô khan trước mắt bỗng trở nên sống động hơn bao giờ hết.+

— Vậy theo chị… điều gì dẫn dắt con người tốt hơn?+

Charlotte vươn tay, đặt ngón tay thon dài lên bìa cuốn sách của Phúc.+

— Không có cái nào tốt hơn. Mà là sự cân bằng. Lý trí cho ta hướng đi. Còn lòng trắc ẩn mới là thứ khiến ta không tàn nhẫn giẫm đạp lên sinh mạng người khác trên con đường tiến bước ấy.+

Phúc ngẩng phắt lên.+

— Ở chiến trường… — Charlotte nói chậm rãi, ánh mắt mông lung.+

— Có những quyết định hoàn toàn hợp lý về mặt quân sự và y khoa. Rút lui. Cắt bỏ. Hy sinh một phần thiểu số để cứu lấy phần còn lại. Phúc à, hợp lý không đồng nghĩa với đúng đắn.+

Phúc siết mép sách đến nhăn nhúm:+

— Chị hối hận sao?+

Charlotte lắc đầu:+

— Không. Nhưng tôi học được một điều rằng, con người không thể sống lay lắt chỉ bằng một nửa bản chất của mình.+

Một khoảng lặng dài bao trùm lấy căn phòng. Ngọn đèn dầu chao nhẹ theo một khe gió lùa.+

— Ở trường dòng, chúng em được dạy về ánh sáng văn minh. Rằng lý trí của mẫu quốc đã mang lại sự tiến bộ cho những vùng đất còn chìm trong lạc hậu.+

Charlotte nhìn cô, thấu tận tâm can:+

— Ánh sáng quả thực có thể soi đường. Nhưng nếu nó quá chói lọi và ngạo mạn, nó cũng sẽ làm người ta mù lòa.+

Phúc bất giác bật cười, tiếng cười trong vắt phá tan sự nặng nề:+

— Nếu em dại dột viết câu đó vào bài luận thi Tú tài, chắc chắn em sẽ bị trừ sạch điểm mất.+

— Vậy thì em đừng viết y hệt như thế. — Charlotte nhún vai.+

— Hãy dùng ngôn từ của em. Hãy viết theo cách khiến những kẻ chấm bài phải chững lại và suy nghĩ.+

Phúc chống cằm, nghiêng đầu ngắm nhìn gương mặt thanh tú đối diện:+

— Em nghĩ chị nên đến trường Văn Khoa đi dạy học.+

Charlotte bật cười:+

— Tôi không có đủ sự kiên nhẫn để chấm hàng tá bài luận của cả một lớp học đâu.+

— Nhưng chị đủ kiên nhẫn để ngồi đây với em cả buổi tối đấy thôi.+

Charlotte lúng túng quay mặt đi, ho khan một tiếng để lấy lại giọng bình thản:+

— Khụ... Em còn muốn ôn qua phần nào nữa không?+

Phúc lật sang một trang vỡ lòng khác trong xấp tài liệu:+

— Victor Hugo ạ.+

Charlotte mỉm cười, sự căng thẳng tan biến:+

— Les Misérables (Những người khốn khổ)?+

— Vâng. — Em thích nhân vật nào nhất?+

Phúc suy nghĩ một giây:+

— Jean Valjean.+

— Vì sao?+

— Vì ông ta chịu thay đổi. Vì ông ta đã chọn để trở thành một người tốt.+

Charlotte nhìn chăm chăm vào ngọn lửa đèn sáp:+

— Không, Phúc à. Jean Valjean không chọn trở thành người tốt. Ông ta chỉ chọn không trở thành con quái vật mà cái xã hội tàn nhẫn kia muốn nhào nặn ông ta thành.+

Phúc chậm rãi tiêu hóa câu nói sâu sắc ấy. Sự ngây thơ của tuổi mười tám bắt đầu va đập với hiện thực.+

— Vậy… chị nghĩ xã hội và hoàn cảnh có thể định hình con người hoàn toàn sao?+

Charlotte đáp bằng chất giọng trầm ổn:+

— Xã hội có thể dồn ép một con người đến bờ vực thẳm. Có điều ở khoảnh khắc cuối cùng khi gieo mình xuống hay quay lưng lại, họ vẫn phải tự quyết định mình là ai.+

Phúc lặng đi. Trong đầu cô bất chợt hiện lên hình ảnh người phu đồn điền trà hôm trước.+

— Vậy còn những người sinh ra đã bị tước đoạt... không hề có lựa chọn thì sao?+

Charlotte không trả lời ngay.+

— Ai cũng có lựa chọn, Phúc ạ. Chỉ là cái giá phải trả của mỗi người khác nhau mà thôi.+

Câu nói ấy rơi tõm vào khoảng không, một viên đá nhỏ ném xuống mặt hồ tĩnh lặng, tạo ra gợn sóng âm thầm cào xé tâm can.+