Chương 38: Buổi thi thử thảm khốc

Ý định tới các thị trấn khác bày hàng của Lục chưởng quầy tự nhiên không thể thực hiện được nhưng ông cũng chẳng cách nào ngăn nổi bước chân các học sinh đang rầm rộ đổ về trấn Bình An.+

Hết tốp này đến tốp khác rủ nhau kéo tới khiến Lục chưởng quầy vui mừng ra mặt, suýt nữa đã mua mấy bánh pháo đốt mừng.+

Vài người chứng kiến không khỏi hoang mang mà chẳng hiểu trấn Bình An này rốt cuộc có bùa mê thuốc lú gì. Ban đầu là giới nữ quyến trong nhà vì nơi đó mà si mê điên đảo, giờ lại đến lượt đám nam đinh đâm đầu chạy theo như thiêu thân.+

Là người khởi xướng ra tất cả chuyện này, Sở Từ lại chẳng mảy may bận tâm. Y vẫn đang nghiêm khắc đốc thúc việc học của hai người Trương và Phương.+

Nhận thấy kỳ thi Huyện đã cận kề nên y càng không cho phép có nửa điểm sơ suất. Vốn dĩ rất thấu hiểu tâm trạng căng thẳng, lo âu của các sĩ tử trước ngày thi nên cứ sau một khoảng thời gian học tập, y lại dẫn hai trò ra vườn tản bộ để thư giãn gân cốt và giải tỏa áp lực tinh thần.+

Mùa xuân ở huyện Viên Sơn đến khá sớm. Lúc này tuy tiết trời vẫn còn se lạnh nhưng trước mắt đã thấp thoáng những đốm xanh non, chồi biếc phấp phới trên đầu cành. Nhìn ngắm hồi lâu, đôi mắt cũng cảm thấy dễ chịu hơn đôi chút.+

Đáng tiếc thay là thường chỉ có mình Sở Từ cảm nhận được điều đó. Hai người kia đi chưa được bao lâu đã luôn miệng đòi quay về phòng để đọc sách và làm bài.+

Sở Từ rất muốn túm cổ áo bọn họ mà hét lên rằng: Hai người có biết học sinh thời hiện đại đau khổ cỡ nào không? Lên tới lớp mười một là chẳng còn biết môn thể dục tròn méo ra sao rồi! Bấy giờ cho hai người cơ hội vận động cơ thể mà lại không biết trân trọng! Ta quả thực ngồi không yên nữa rồi...+

Trong lòng gào thét là vậy nhưng trên mặt Sở Từ vẫn giữ nụ cười điềm đạm, rồi cùng hai người trở về phòng.+

Được Sở Từ tận tình chỉ dạy, Trương Văn Hải tự cảm thấy năm nay việc thi đậu tú tài đã có hy vọng, bèn nỗ lực hơn hẳn trước kia. Hai ba hôm nay, cứ đến tận đêm muộn hắn vẫn còn ngồi chong đèn đọc sách. Phương Tấn Dương vì lo lắng cho thể trạng của mình nên cũng cố sức rèn luyện, chẳng quản ngại mà thức khuya canh muộn cùng Trương Văn Hải.+

Nhìn quầng thâm trên mắt hai người ngày một đậm, dáng vẻ phờ phạc như thể bị vắt kiệt sức lực mà Sở Từ rốt cuộc không chịu nổi nữa.+

"Hôm nay nghỉ ngơi! Hai huynh tự về phòng mà ngủ, không được phép lảng vảng ở thư phòng nữa. Ngày mai ta có việc cần các huynh làm, nếu vẫn giữ cái trạng thái vật vờ này thì tự gánh lấy hậu quả đi."+

Bỏ lại một câu lạnh lùng, Sở Từ ôm sách trở về phòng mình rồi để mặc Trương Văn Hải và Phương Tấn Dương ngơ ngác nhìn nhau.+

"Trời ơi, chắc là Sở huynh thấy huynh đệ chúng ta quá mức mệt mỏi nên mới nói vậy thôi. Nhưng kỳ thi Huyện chỉ còn mười ngày nữa, kêu ta làm sao yên lòng nghỉ ngơi cho được?"+

Trương Văn Hải thấy tinh thần mình vẫn còn phấn chấn, hoàn toàn có thể gắng gượng thêm mười ngày nữa.+

Phương Tấn Dương dẫu lờ mờ hiểu được dụng ý của Sở Từ nhưng hắn lại nghĩ thư sinh nhà ai trước khoa cử mà chẳng trải qua cảnh này? Thời gian gấp rút, tốt nhất vẫn nên đọc sách thì hơn.+

Sở Từ đã sai người để mắt tới bọn họ. Khi nghe gia nhân vào báo hai người họ dường như không có ý định ra khỏi cửa, y khẽ nở nụ cười lạnh lùng rồi ngoắc tay kêu tên đầy tớ ghé tai lại. Sau khi ghé tai dặn dò một hồi, y mới tiếp tục đắm mình vào biển sách.+

Hừ hừ, hy vọng ngày mai hai người họ vẫn còn cười nổi.+

Đêm ấy, Trương Văn Hải và Phương Tấn Dương lại thức đến tận khuya muộn mới đi ngủ. Mấy ngày liền thức đêm canh muộn vì trời đã quá trễ nên Phương Tấn Dương đành ở lại nghỉ luôn tại Trương gia.+

Cơ hồ vừa mới đặt lưng xuống chưa được bao lâu, một chuỗi tiếng đập cửa "thình thình thình" dồn dập đã kéo Trương Văn Hải thức giấc.+

Hắn hé đôi mắt ngái ngủ, nhìn ra ngoài trời vẫn còn một màu đen kịt nên định bụng trở mình ngủ tiếp. Nhưng âm thanh kia cứ bám riết không tha, vang lên ngay sát bên cửa phòng.+

Khoan khoan, hình như là đang đập cửa phòng hắn!+

Trương Văn Hải choàng tỉnh, mặt mũi tối sầm vì bực bội. Hắn vớ lấy chiếc áo khoác đại lên người rồi nghĩ thầm trong bụng rằng lát nữa ra ngoài phải cho kẻ phá bĩnh giấc nồng kia biết tay.+

Cửa vừa mở ra, Tiểu Chanh Tử đã quýnh quáng kêu lên: "Thiếu gia, sao giờ này người mới dậy? Mau lên, mau lên, để tiểu nhân dọn dẹp hòm xiểng, người mau mặc y phục vào đi đã!"+

Trương Văn Hải ngơ ngác, chẳng lẽ hôm nay là ngày lễ tiết đặc biệt gì hả? Ngày rằm hay ngày vía Thánh nhân?+

Hắn đờ đẫn mặc quần áo, định khoác thêm chiếc áo lông chồn bên ngoài thì bị ngăn lại. Tiểu Chanh Tử tay xách một chiếc giỏ tre mà ra sức đẩy hắn tiến về phía trước. Chung quanh tối đen như mực, hắn thậm chí còn chẳng nhìn rõ đường đi.+

Theo chân Tiểu Chanh Tử rẽ trái quẹo phải một hồi, cuối cùng hắn cũng dừng lại trước một gian cửa. Trước cửa thấp thoáng chút ánh sáng, có hai bóng người đang đứng sẵn ở đó. Ghé mắt nhìn kỹ thì hóa ra là Phương Tấn Dương và gã sai vặt Thạch Đầu.+

"Tấn Dương huynh, chuyện này là sao vậy?"+

"Văn Hải huynh, ta cũng chẳng rõ nữa."+

Phương Tấn Dương vốn dĩ thể trạng yếu ớt, lúc này đã buồn ngủ đến mức hoa mắt chóng mặt mà liền gọi thẳng tên tự của Trương Văn Hải.+

Hai người họ còn đang tựa vào người gia nhân để ngáp ngắn ngáp dài, thì bỗng một tiếng hô lớn vang lên khiến cả hai giật bắn mình tỉnh hẳn.+

"Cổng trường thi Huyện đã mở, cá chép hóa rồng chính là lúc này!"+

Thi Huyện hả?!+

Hai người trợn tròn mắt, không hiểu vì sao lại nghe thấy tiếng trống mở cửa trường thi vào lúc này.+

Cùng với tiếng hô ấy, cánh cửa lớn sơn đỏ phía trước cũng từ từ mở ra. Hai gã tráng đinh vạm vỡ từ bên trong bước ra, nói lời thất lễ rồi giật lấy chiếc giỏ tre trên tay Tiểu Chanh Tử và Thạch Đầu để bắt đầu lục soát.+

Tiểu Chanh Tử và Thạch Đầu ném ánh mắt đầy cảm thông về phía hai thiếu gia đang ngơ ngác rồi hành lễ xong liền lặng lẽ lui xuống.+

Sau khi xét hỏi giỏ đồ, hai gã tráng đinh bắt đầu khám xét thân thể bọn họ. May mắn là đám người này còn nhớ rõ Trương Văn Hải là thiếu gia trong nhà nên không làm quá phận, chẳng đến mức khắc nghiệt và tủi nhục như ở trường thi Huyện thật sự.+

Hai người họ xách giỏ tre đi vào trong. Đầu tiên là phải bước qua một lối đi hẹp có hàng rào chắn lối rồi từ đằng xa bỗng vang lên tiếng xướng danh của lại quan:+

"Học sinh Trương Văn Hải, trấn Bình An, huyện Viên Sơn, có Lẫm sinh Sở Từ ở thôn Trường Khê đứng ra bảo lãnh! Học sinh Phương Tấn Dương, trấn Vĩnh An, huyện Viên Sơn, có Lẫm sinh Sở Từ ở thôn Trường Khê đứng ra bảo lãnh!"+

Thủ tục này được gọi là xướng bảo. Bất kỳ ai muốn thi tú tài đều phải có một vị Lẫm sinh đứng ra bảo chứng, xác thực thân phận không mạo danh thay thế và không vi phạm pháp luật thì mới được phép vào thi.+

Nghi vấn trong lòng hai người ngày một lớn, họ thậm chí còn tự hỏi phải chăng mình đã ngủ quên một mạch đến tận ngày thi Huyện thật sự. Nhưng số lượng người ở đây lại quá ít ỏi.+

Mãi cho đến khi nhìn thấy Sở Từ với gương mặt nghiêm nghị đang ngồi giữa khoảng sân thì họ mới vỡ lẽ. Hóa ra, đây chính là "việc cần làm" mà ngày hôm trước Sở Từ đã cảnh báo với bọn họ.+

Trương Văn Hải nặn ra một nụ cười nịnh nọt, vừa định mở lời phân bua thì đã bị gã tráng đinh đứng hầu bên cạnh Sở Từ quát lên một tiếng như sấm bên tai:+

"Nơi trường thi nghiêm mật, kỷ luật sắt đá, cấm được nói năng càn rỡ!"+

Hai người lập tức bị đẩy mạnh vào hai gian hào phòng kế nhau. Gian hào phòng này từ kích thước cho đến cách bài trí đều giống hệt với trường thi Huyện thật sự và ngay cả cái mùi ẩm mốc, mục nát đặc trưng bên trong cũng khó ngửi y như đúc.+

Sở Từ ngồi ở vị trí chủ tọa phía trên, chẳng thèm liếc nhìn hai học trò lấy một cái. Y đợi cho đến khi phương đông hửng sáng mới ra hiệu cho gia nhân ra ngoài cổng nhận đồ đạc.+

"Con đường khoa cử vốn dĩ gian nan và đầy rẫy hiểm trở. Các trò phải biết chăm học khổ luyện, mới mong có ngày thành tài và giúp ích cho đời."+

Đầu tiên vẫn là những lời khuyên răn học hành quen thuộc, tiếp đó là bài diễn văn dài lê thê của những người đóng vai chủ khảo và phó khảo cho đến đại biểu Lẫm sinh. Những lời giáo điều trút xuống lớp lớp khiến người nghe không khỏi đầu váng mắt hoa.+

Trương Văn Hải vốn có thể trạng vạm vỡ, tuy chỉ mặc y phục đơn bạc ngồi chịu trận trong gió lạnh một hồi lâu nhưng vẫn chưa thấy có gì đáng ngại. Nhưng Phương Tấn Dương bấy giờ mặt mũi đã xanh mét, nếu không phải vì tư thế co rúm người lại trông quá mất mỹ quan thì e rằng hắn đã ôm chặt lấy chính mình để sưởi ấm.+

Bọn họ phải ngồi bất động từ lúc sáng sớm tinh mơ cho đến tận ban trưa, mới rốt cuộc có người tiến lên đốt hương và ra hiệu cho bài thi bắt đầu.+

Gia nhân đi xuống phát giấy thi, mỗi người được nhận ba tờ giấy trắng tinh dùng để viết nháp, theo sau là năm tờ giấy thi chuyên dụng có kẻ sẵn những hàng dọc bằng mực đỏ, mỗi trang chia làm mười hai hàng và mỗi hàng đúng hai mươi chữ.+

Một gã sai vặt vạm vỡ cầm bảng đề danh đi vào, hai người họ đành phải gượng dậy tinh thần mà bắt đầu chép đề bài để làm bài thi...+

Trong khi đó, Sở Từ lại thảnh thơi ngồi phía trên, mình bọc trong chiếc áo lông cừu ấm áp, tay cầm lò sưởi và vừa thong thả nhấp trà nóng vừa thưởng thức bánh ngọt. Thời gian làm bài của kỳ thi Huyện kéo dài suốt tám tiếng đồng hồ.+

Y đã dặn Tiểu Chanh Tử chuẩn bị cho mỗi người vài cái bánh màn thầu cùng một ống tre đựng nước lã, mọi tiêu chuẩn phục vụ đều rập khuôn theo đúng quy định ngặt nghèo của trường thi.+

Nếu không cho hai người này nếm mùi một buổi thi thử, e rằng bọn họ vẫn sẽ tiếp tục học tập lao lực bất kể ngày đêm như trước. Cứ duy trì tình trạng đó thêm mười ngày nữa, chưa kịp bước chân vào trường thi thật thì thân thể đã đổ sụp trước rồi. Thay vì để họ ngất xỉu giữa khoa thi chính thức, thà rằng để họ gục ngã ngay trong buổi thi thử này và ít nhất thì y vẫn còn cơ hội để cứu vãn.+

Quả nhiên, trời vừa quá trưa chưa được bao lâu, Phương Tấn Dương đã chống chọi không nổi mà ngất lịm đi.+

Sở Từ lạnh lùng sai người khênh hắn xuống phòng trong để chạy chữa, thuốc thang tử tế rồi dời ánh mắt sắc lẹm sang nhìn chằm chằm vào Trương Văn Hải. Kể từ lúc Phương Tấn Dương bị khênh đi, Trương Văn Hải đã bắt đầu run rẩy vì sợ hãi, thực ra bản thân hắn cũng đã tới giới hạn chịu đựng. Đêm qua hắn chỉ chợp mắt được chừng một canh giờ rưỡi đã bị đánh thức, lúc này cơn buồn ngủ ập đến dồn dập.+

Trước mắt hắn, những dòng chữ trên đề bài cứ nhảy múa, nhạt nhòa mà hắn chẳng còn nhận ra nổi chữ nào nữa. Trương Văn Hải nghiến chặt răng, tự nhéo mạnh vào người một cái đau điếng để kéo lại chút tỉnh táo rồi lại tiếp tục cắm cúi viết.+

Nhưng dù sao hắn cũng chẳng thể cầm cự được cho đến khi hồi trống thu bài vang lên. Hắn đổ gục xuống bàn và được người ta khênh ra ngoài, ngủ một mạch không biết trời trăng gì nữa.+

Hai người họ ngủ một giấc dài cho đến tận sáng ngày hôm sau mới tỉnh chuyển. Tuy suốt một ngày một đêm không có hạt cơm nào vào bụng nhưng tinh thần của cả hai đã phấn chấn hơn hẳn, giấc ngủ bù dài dằng dặc đã giúp họ lấy lại phần sức lực tổn hao do những đêm thức trắng trước đó.+

Khi hai người bước vào thư phòng thì không thấy bóng dáng Sở Từ đâu hết. Trên chiếc bàn nơi y thường ngồi chỉ để lại một tờ giấy thư lệnh có nhắn rằng bài thi thử hôm qua của hai người đã được y phê duyệt xong, hôm nay y có việc phải lên huyện thành một chuyến, hai người cứ tự sắp xếp thời gian học tập cho hợp lý.+

Hai người cùng bước về phía bàn học của mình, vừa lật bài thi hôm qua ra xem thì đập vào mắt họ là những nét mực son phê bình dày đặc của phu tử, nhìn qua quả thực thê thảm đến mức không nỡ nhìn tiếp.+

...+

Hôm nay đã là ngày mồng ba tháng Hai, nhóm của Tần phu tử cũng đã quay trở lại trường.+

Sở Từ mang theo những bài thơ và văn chương mình tự sáng tác trong suốt thời gian qua và lên xe ngựa từ lúc trời còn chưa sáng để chạy thẳng vào huyện thành.+

Trước cổng Huyện học bấy giờ đã có người quét tước cùng dọn dẹp vệ sinh. Thời gian để các học sinh tựu trường được ấn định vào ngày mồng tám tháng Hai nhưng số người đến sớm dường như cũng không hề ít.+

Sở Từ rảo bước đi vào sân viện của Tần phu tử, vừa vặn bắt gặp sư mẫu đang cầm chổi quét lá rụng. Y vội vàng tiến lên phía trước, đặt những gói quà tết lớn nhỏ lên chiếc bàn đá trong sân rồi đón lấy cây chổi từ tay bà để làm thay.+

"A Từ, con mau vào thư phòng gặp tiên sinh đi, ông ấy đang cùng Chu phu tử bàn bàn công chuyện bên trong đó. Không phải vội đâu, việc ở đây cứ để ta làm cho." Sư mẫu nhìn y, mỉm cười dịu dàng.+

"Cổ nhân có câu là việc của phu tử thì đệ tử phải gánh vác. Tiên sinh và sư mẫu vốn là đồng vợ đồng chồng, học trò phụ giúp sư mẫu chút việc vặt này cũng là lẽ đương nhiên. Chỗ quà cáp trên bàn đá kia là chút tấm lòng thành của học trò, xin sư mẫu nhận cho ạ."+

"Đến chơi là quý rồi, còn bày vẽ mua sắm chi cho tốn kém? Ta với tiên sinh của con chẳng thiếu thứ gì, sau này có tiền thì cứ giữ lấy mà phòng thân, mua thức ăn thức uống, có như vậy tiên sinh con mới yên lòng."+

Tần sư mẫu vốn rất tường tận hoàn cảnh neo đơn trước đây của Sở Từ. Ngày trước tính tình của y vô cùng bướng bỉnh, dù cho mỗi ngày phải ăn những món dưa muối đạm bạc, không chút mùi vị thì cũng chẳng mấy khi chịu đến đây dùng bữa, bấy giờ thấy y đã thông suốt và biết nghĩ thoáng hơn, bà cũng thấy mừng thầm trong dạ.+

"Những năm trước vào dịp tết nhất, gia cảnh học trò còn túng quẫn nên lễ vật dâng lên tiên sinh chẳng đáng là bao, ngược lại còn được tiên sinh và sư mẫu tìm đủ mọi cách để trợ cấp cùng giúp đỡ. Nay trong tay học trò đã có chút đồng ra đồng vào, nếu vẫn cứ cư xử như ngày trước thì chẳng phải là kẻ vô lễ, bất kính hay sao? Sư mẫu cứ yên tâm, sau này học trò sẽ còn tới làm phiền người dài dài, đến lúc đó người đừng có ghét bỏ học trò là được."+

Tần sư mẫu bị những lời lẽ dí dỏm của y chọc cười, bà bắt đầu chung tay thu dọn và sắp xếp lại đống lễ vật mà Sở Từ mang đến.+

Sở Từ tự tay nhổ sạch đám cỏ dại mọc lan trong viện, lại quét gom lá rụng vào một góc rồi mới chịu dừng tay nghỉ ngơi. Y đi ra phía bể nước rửa mặt mũi và chỉnh đốn lại trang phục cho thật ngay ngắn và chỉnh tề, sau đó mới tiến đến trước cửa thư phòng của tiên sinh và nhẹ nhàng gõ cửa.+

Cuộc trò chuyện bên trong phòng lập tức dừng lại, một lát sau thì tiếng của Tần phu tử vọng ra: "Vào đi."+

"Học trò kính chào tiên sinh, kính chào Chu phu tử. Học sinh Sở Từ mạo muội tới bái kiến, làm phiền hai vị tiên sinh rồi." Sở Từ nhanh nhẹn bước vào phòng hành lễ kính cẩn.+

"Không phiền, không phiền, hai ta cũng vừa vặn đang nhắc đến con đây." Tần phu tử mỉm cười vẫy tay, ra hiệu cho y ngồi xuống nói chuyện: "Chuyện lần trước con hiến dâng sách lược cứu tế đã lập được công lớn. Hiện tại nạn tuyết rơi ở vùng Mạc Bắc đã qua đi, nhờ có phương sách cứu viện kịp thời nên số lượng thương vong ít hơn hẳn so với mọi năm, việc tái thiết sau thiên tai cũng diễn ra vô cùng suôn sẻ. Ta nghĩ phần thưởng của triều đình chắc cũng sắp sửa được ban xuống rồi."+

"Hóa ra thiếu niên hiến sách trong lời đồn chính là trò ấy à? Tín Nhiên huynh quả thực có mắt nhìn người, thu nhận được một tòa bảo ngọc vầy, tại hạ thật sự vô cùng khâm phục." Chu phu tử không tiếc lời tán thưởng. Học trò nhà người ta đã biết lập công vì triều đình, gánh vác việc nước mà nhìn lại đám học trò ngốc nghếch nhà mình khiến ông không khỏi thở dài, đúng là người so với người chỉ có nước tức chết mà thôi.+

Tần phu tử ngoài mặt cố tỏ ra điềm nhiên và khẽ vuốt râu cười rồi xua tay: "Thường Minh huynh quá khen rồi, tiểu đồ tính tình còn bướng bỉnh lắm, chưa thể gánh vác nổi việc đại sự đâu. Lần này chẳng qua là ăn may gặp thời mà thôi, không có gì đáng để nhắc tới hết."+

Cái bộ dạng ngoài miệng thì khiêm tốn nhưng trong lòng lại đầy vẻ tự hào kia của Tần Lĩnh Thanh khiến Chu phu tử ngứa ngáy trong lòng nhưng ngặt nỗi người ta có vốn liếng để khoe khoang, ông chỉ đành nói thêm vài câu chúc tụng rồi biết ý đứng dậy cáo từ.+

"Bài vở dạo này của con có mang theo không?" Chu phu tử vừa đi khỏi, Tần phu tử lập tức lấy lại vẻ nghiêm nghị của một người phu tử mẫu mực.+

Sở Từ cung kính dâng tập văn chương và thơ ca mình đã chuẩn bị sẵn lên bằng hai tay và đợi phu tử kiểm tra.+