Chương 45: Quốc tang

"Khấu huynh thân khải, nhìn chữ như thấy người. Từ biệt đã mấy ngày, Khấu huynh vẫn bình an vô sự chứ? Vùng An Thành địa thế rộng lớn bằng phẳng, ở nơi ấy thì lòng dạ chắc hẳn cũng tự nhiên phóng khoáng bao dung. Trong lòng ta vốn ngưỡng mộ đã lâu......+

Nghe nói Khấu huynh nơi quân doanh công việc bộn bề, ta quấy rầy bấy lâu nay cũng thật sự không nên chút nào. Khấu huynh nếu không có thời gian rảnh rỗi thì cũng không cần phải hồi âm. Sở Từ kính bút."+

Sở Từ dùng giọng điệu thân thiết để viết một phong thư như vậy, trong từng câu chữ không hề có cảm giác xa lạ, phảng phất như đang cùng tri kỷ tùy ý đàm đạo chuyện trời nam biển bắc khiến người đọc cảm thấy ấm áp cõi lòng.+

Khấu Tĩnh không ngờ Sở Từ lại chủ động viết thư cho mình nên hắn vô cùng vui mừng. Hắn lập tức nhấc bút viết một phong thư hồi âm, phỏng theo ngữ điệu của Sở Từ, trước hết hoài niệm một phen cảnh đẹp quê nhà và sau đó lại giới thiệu phong thổ vùng An Thành. Lời lẽ trong thư tinh mĩ hoa lệ nhưng không kém phần chân thực, viết ra chẳng khác nào một thiên du ký tuyệt hay. Khi Sở Từ nhận được thư, y đã bồi hồi đọc lại không dưới ba lần.+

Trong lòng Sở Từ càng thêm tiếc nuối cho vết sẹo trên mặt Khấu Tĩnh. Một bậc văn tài xuất chúng như vậy mà nếu không gặp phải biến cố, sau này bước vào hoạn lộ nhất định sẽ là một ngôi sao sáng trên chính trường. Chỉ tiếc rằng, hắn đã dấn thân nơi trận mạc thì không còn cơ hội bước chân vào nội các nữa.+

......+

"Tin vui! Thiếu gia Trương Văn Hải của quý phủ được Đề học đạo phủ Cam Châu lấy trúng hạng hai mươi ba kỳ thi Viện. Chúc mừng tân tú tài công!"+

Tiếng trống kèn của người báo tin vui vang lên rộn rã tận cửa, trong chốc lát, hàng xóm láng giềng trong ngõ Nước Trong đều kéo tới trước cửa Trương gia để hóng hớt.+

Trương lão gia và Trương phu nhân mặt mày hồng hào rạng rỡ, lập tức sai người đem những đồng tiền đồng đã đổi sẵn từ trước ra và tung phát cho mọi người để cùng hưởng chút hơi hướm vui mừng.+

Mấy người đưa tin vui nhận được bao lì bao đỏ mà mãn nguyện rời đi. Sau đó, toán người báo tin vòng hai, vòng ba cũng lần lượt tới, mọi người hoan hỉ ồm ào suốt cả buổi sáng mới chịu giải tán. Hôm ấy, Trương phủ đã phát ra tới bảy, tám ngàn đồng tiền thưởng.+

Bên nhà Phương Tấn Dương lại càng thêm vẻ vang. Hắn phát huy ổn định trong kỳ thi Viện, không ngờ lại giành được vị trí Án đầu. Điều này không khỏi khiến người ta tiếc nuối cho kỳ thi Huyện trước đó của hắn; nếu lần đó cũng đứng đầu thì danh tiếng "Tiểu Tam nguyên" truyền ra thì sẽ có biết bao thư viện trên phủ thành tìm tơi mời hắn nhập học.+

Nhưng Phương Tấn Dương đã rất thỏa mãn rồi. Lúc này, trong lòng hắn đặc biệt cảm kích một người. Nếu không có Sở Từ chỉ dạy, hắn làm sao có được thành tựu như ngày hôm nay?+

Theo lệ thường thì các đồng môn cùng thi đậu sẽ tổ chức tiệc rượu chúc mừng nhưng cũng phải có tôn ti trật tự trước sau. Mọi người đều chờ đợi vị Án đầu khai tiệc trước, những người khác mới chuẩn bị làm theo.+

Phương gia cũng không để mọi người phải chờ đợi lâu, họ liền rộng rãi phát thiệp mời, hẹn các khách quý tới dự tiệc vào giờ Tỵ ngày hai mươi lăm.+

Sở Từ sắp xếp ổn thỏa cho Sở Tiểu Viễn và Chung Ly Ngọc ở nhà rồi tự mình mang theo lễ vật tới Phương phủ dự tiệc. Y không mua thứ gì quá đắt đỏ, chỉ chọn một khối nghiên mực hảo hạng vùng Hấp huyện để tặng cho Phương Tấn Dương.+

Sở Từ vừa bước qua cửa đã được gia nhân Phương phủ cung kính dẫn tới bàn chính, vị trí ngồi ngay phía dưới Phương lão gia. Theo quan niệm kính trọng "Thiên Địa Tôn Thân Sư" của người xưa, Phương gia rõ ràng đã đặt Sở Từ vào vị trí của một bậc thầy kính mến.+

Sở Từ cảm thấy có chút ái ngại, định đứng dậy thoái thác mấy lần nhưng đều bị mọi người nhiệt tình giữ lại nên y cũng đành phải tùy thuận. Tất nhiên, việc này cũng là để làm gương cho người ngoài thấy, tránh cho kẻ khác có cơ hội soi mói và bắt bẻ y.+

Lão thái gia của Phương gia vốn từng là một sư gia, từng theo chân cấp trên bôn ba khắp nam bắc và có lúc còn ngồi tới vị trí sư gia của quan Tri phủ. Sau đó, ông cụ vì tuổi già sức yếu nên xin lui về nhưng người con thứ lại tiếp tục nối nghiệp. Khi Tri phủ đại nhân kia lên kinh thành nhậm chức, vì ghi nhớ công lao và ân tình năm xưa nên đã nâng đỡ rồi bổ nhiệm ông làm Huyện thừa* hàm cửu phẩm. Chức quan tuy không lớn nhưng huyện ấy lại là một vùng trù phú có tiếng trong cả nước. Những năm qua, dù không cố ý thu vén tài lộc thì gia sản của Phương gia cũng đã sớm trở nên vô cùng sung túc.+

(* Huyện thừa (县丞): chính là Phó Huyện lệnh, chức vụ lớn thứ hai trong một huyện, chỉ đứng sau Huyện lệnh (Tri huyện))+

Lần này ngoại sanh thi đậu tú tài, Huyện thừa ấy tuy không thể đích thân trở về chúc mừng nhưng đã sai người chở mấy xe hạ lễ về phủ. Các thúc bá và dượng khác của Phương Tấn Dương trên chốn quan trường cũng đều có chút thành tựu, bởi vậy hôm nay quà cáp chúc mừng hắn nhận được nhiều đến mỏi cả tay.+

Trên bàn tiệc, chén thù chén tạc và mọi người cùng nâng ly trò chuyện vui vẻ. Phương Tấn Dương cũng rũ bỏ vẻ rụt rè thường ngày, hễ có người tới mời rượu là hắn liền vui vẻ uống cạn mà không từ chối một ai. Hơn nữa, sau khi kính mấy chén đầu cho các bậc trưởng bối, hắn lập tức đến kính rượu Sở Từ. Liên tiếp ba ly rượu ấm bụng, dù loại rượu này nồng độ không cao nhưng cũng đủ khiến người ta có chút say lòng.+

Trương Văn Hải cũng được thơm lây mà ngồi chung bàn chính. Hắn nhìn bộ dạng của Phương Tấn Dương rồi không khỏi cảm thán: "Nhà ta sau này có tiếp khách, quyết không để bản thân uống mạnh bạo như Tấn Dương huynh hôm nay."+

Sở Từ liếc mắt nhìn hắn một cái, thầm nghĩ: Đến lúc đó ngươi có mà nổi điên lên ấy chứ, e là người khác không kính rượu thì ngươi cũng tự chuốc say mình rồi. Càng kết giao với Trương Văn Hải thì Sở Từ lại càng thấy tính tình hắn giống hệt một chú chó ngáo, lúc nào cũng có nét ngốc nghếch và vô tư một cách kỳ lạ.+

Khi tiệc tàn, Phương Tấn Dương đã say khướt và được người hầu dìu về phòng nghỉ ngơi. Sở Từ cũng chuẩn bị đứng dậy cáo từ nhưng gia nhân lại cung kính thưa rằng lão thái gia có lời mời, xin mời Sở Từ tới thư phòng nói chuyện.+

Sở Từ vừa bước vào thư phòng, liền thấy cả Phương lão thái gia lẫn Phương lão gia đồng thời hướng về phía y hành lễ cung kính. Hành động này khiến Sở Từ hốt hoảng tới mức bủn rủn cả chân tay, suýt chút nữa đã quỳ sụp xuống đáp lễ ngay tại chỗ.+

Y một tay đỡ lấy một người và cuối cùng cũng khéo léo gạt đi đại lễ này.+

"Tiểu sinh vô cùng ái ngại, lão thái gia cùng Phương lão gia hà cớ gì phải làm tới mức này?"+

"Sở tú tài có ơn tái tạo đối với tôn nhi của ta, nhận một lễ này của kẻ hèn này thì có đáng là bao? Những năm qua Tấn Dương lúc nào cũng u uất không vui, chúng ta nhìn thấy mà xót xa trong lòng mà lại chẳng có nửa phần biện pháp. Trách cho cả nhà chúng ta ngu muội tơi cực điểm, bị hai mụ đàn bà đùa giỡn trong lòng bàn tay, suýt chút nữa đã làm đứt đoạn tiền đồ của huyết mạch đại phòng Phương gia. Ngài đối với Tấn Dương vừa có ơn dạy dỗ, vừa có nghĩa vạch trần kẻ ác, sau lại bênh vực lẽ phải để lấy lại danh dự cho nó, lão phu cùng phụ thân nó vô cùng cảm kích."+

"Lão thái gia nói lời ấy nặng quá, học trò cùng Tấn Dương huynh tình như thủ túc, những việc này đều là điều nên làm. Sau này chúng ta cùng bước đi trên chốn quan trường, không tránh khỏi việc phải nâng đỡ lẫn nhau, biết đâu ngày sau học trò lại cần Tấn Dương huynh giúp đỡ."+

Người Phương gia tuy không có ai nắm giữ vị trí tối cao nhưng đều phân bố ở các bộ phận có thực quyền trong nha môn, qua mấy chục năm gầy dựng thì mạng lưới bằng hữu rộng khắp vô cùng. Dù sao "Diêm Vương dễ gạt, tiểu quỷ khó chơi", từ xưa tới nay biết bao nhân vật lớn đều phải bại dưới tay những kẻ vô danh tiểu tốt.+

"Lời tuy như vậy, nhưng Phương gia chúng ta không phải hạng người vong ân phụ nghĩa, nếu cứ nghe theo lời này mà không nghĩ chuyện báo đáp thì ngày sau e rằng sẽ bị thế gian cười chê. Sở tú tài là người đọc sách, ba thứ vàng bạc báu vật đối với ngài thì quá mức thô tục, từ khi Tấn Dương học thành tài trở về, phụ thân nó đã đi khắp nơi xem xét, cuối cùng mua được mười mấy mẫu ruộng tốt ở quanh thôn Trường Khê, mong rằng Sở tú tài chớ từ chối, bằng không lão phu cùng phụ thân nó chẳng còn mặt mũi nào đi ra ngoài gặp ai nữa."+

Mười mấy mẫu ruộng tốt, nghe qua thì có vẻ như đều nằm liền kề một khoảnh, dựa theo giá thị trường ít nhất cũng từ hai trăm ba bốn mươi lượng bạc trở lên và đây quả thực là một món đại lễ vô cùng thiết thực.+

Sở Từ vờ như đang trầm ngâm suy nghĩ, tay cũng không đưa ra nhận. Nhưng Phương phụ cứ giơ khế đất như vậy mà quyết không thu tay về.+

Sở Từ thở dài, cuối cùng đành phải đón lấy: "Lão thái gia cùng Phương lão gia đã có thịnh tình như vậy, tiểu tử cung kính không bằng tuân mệnh, xin mạn phép nhận cho."+

"Như vậy mới đúng chứ! Sau này Tấn Dương nhà chúng ta còn phải cậy nhờ Sở tú tài chiếu cố nhiều hơn, nếu ngay cả những chuyện nhỏ nhặt này cũng phân chia rạch ròi quá thì hóa ra lại thành xa lạ." Lão thái gia Phương gia cười nói.+

Mấy người họ lại hàn huyên thêm vài câu, sau đó Phương phụ tự mình sắp xếp xe ngựa rồi đưa Sở Từ trở về Huyện Học.+

Trên suốt quãng đường đi, Sở Từ thầm nghĩ: Phương gia ra tay hào phóng như vậy, e là Trương gia vào ngày mở tiệc chắc chắn cũng sẽ có lòng thành tỏ ý. Giống như Trương lão gia buôn bán kia, lúc trước bị mấy câu nói của y khuyên bảo liền dứt khoát bỏ ra năm mươi lượng bạc thì chắc hẳn vẫn còn có sự chuẩn bị ở phía sau.+

Quả nhiên hai ngày sau, khi yến tiệc của Trương gia vừa tàn, Trương lão gia liền mời Sở Từ vào thư phòng nói chuyện riêng rồi trao cho y một chiếc hộp nhỏ. Bên trong là tờ khế nhà của một ngôi nhà hai lối vào nằm ngay trong thành huyện Viên Sơn, một cơ ngơi như vậy nếu không có hai ba trăm lượng bạc thì tuyệt đối không thể mua nổi.+

Sở Từ định từ chối, Trương lão gia liền thở ngắn than dài, chỉ nói bản thân là kẻ thương nhân cục mịch nên thật sự không biết cách tặng quà cáp, nếu Sở Từ không thích, ông sẽ đem đổi ngôi nhà này thành ruộng tốt để tặng y.+

Sở Từ thừa hiểu những con cáo già này đã bàn bạc, thông báo với nhau từ trước, kẻ tặng nhà người hiến ruộng, gom góp lại khiến cho một kẻ vừa mới thoát nghèo như y bỗng chốc bước thẳng lên con đường khá giả. Đây mới chỉ là dẫn dắt hai học trò nhà có điều kiện mà thôi, nếu có thêm vài người nữa thì sợ rằng y sẽ một bước trở thành người giàu nhất thôn Trường Khê mất. À, mà cũng chẳng biết chừng hiện tại y đã là người giàu nhất rồi cũng nên.+

......+

Kỳ thi này huyện Viên Sơn có tổng cộng mười sáu người đậu tú tài, điều này khiến quan Huyện lệnh vui mừng đến phát điên!+

Đây toàn là những chiến tích chói lọi trong nhiệm kỳ của ông ta! Nghĩ lại Khúc Huyện lệnh tiền nhiệm, ở huyện Viên Sơn này suốt gần mười năm trời, cũng chỉ có độc một lần Sở Từ đỗ tú tài năm mười bốn tuổi là giúp ông ta có chút thể diện để vênh vang với các Huyện lệnh khác. Điều không ai ngờ tới chính là lần này huyện Viên Sơn có thể chiếm được khoảng một phần ba số lượng tú tài đỗ đạt, công lao lớn nhất lại thuộc về Sở Từ.+

Tập đề ôn luyện kia đã giúp các học trò được rèn giũa rất nhiều, đặc biệt là những đề toán trong sách Cửu Chương thì lại càng khai sáng cho không biết bao nhiêu người. Đề thi Viện lần này do đích thân Tri phủ đại nhân của phủ Cam Châu ra đề, đại nhân này vốn say mê Cửu Chương, năm xưa suýt chút nữa đã trở thành Tiến sĩ Toán học của Quốc Tử Giám, bởi vậy những đề bài ông đưa ra đều tương đối mới lạ và hiểm hóc. Trong kỳ thi Viện lần này, đa số những người trượt đều là vì không làm đúng được hai câu toán Cửu Chương.+

Quan Huyện lệnh đợi cho các học trò mở tiệc ăn mừng ở nhà xong xuôi, mới phát thiệp mời bọn họ tới huyện nha dự tiệc. Trong bữa tiệc, ông không ngớt lời khích lệ mọi người phải dốc lòng học tập, để ba năm sau trong kỳ thi Hương tiếp tục tỏa sáng và mang lại vinh quang.+

Khi yến tiệc mới diễn ra được một nửa, bỗng nhiên có công văn khẩn cấp truyền tới, Huyện lệnh đại nhân lập tức chỉnh đốn y phục ra đón nhận và để rồi nhận được một tin tức động trời chẳng khác nào sét đánh ngang tai.+

Vị hoàng đế Gia Hữu tại vị suốt bốn mươi hai năm qua, đã băng hà!+

Các món ăn trên bàn tiệc lập tức được thu dọn sạch sẽ với tốc độ nhanh nhất, huyện nha cũng vội vã treo lên những tấm rèm lụa trắng tang tóc, hết thảy những đồ vật mang sắc màu vui tươi đều bị tịch thu và che giấu kỹ càng.+

Ngay sau đó, tiếng trống Đăng Văn vang lên rền rĩ khắp huyện nha để công bố tin buồn này cho toàn thể trăm họ được biết, đồng thời lệnh cho mọi người phải chuẩn bị xong xuôi trong ngày mai. Khắp toàn thành phải xả vải chịu tang, mọi người đều phải mặc đồ tang bằng vải thô và để tang cho tiên đế suốt mười lăm ngày.+

Trong mười lăm ngày này, trong các bữa ăn tuyệt đối không được xuất hiện thịt cá cùng các loại gia vị nồng như gừng, tỏi, cấm uống rượu vui chơi, cấm cười đùa lớn tiếng, phu thê không được chung phòng, hết thảy mọi việc cưới xin vui mừng đều phải hoãn lại và chọn ngày khác cử hành.+

Trương Văn Hải và Phương Tấn Dương sau khi dự tiệc trở về liền lập tức sai gia nhân đi mua vải trắng và vải xô thô, nhân lúc mọi người còn chưa hay biết gì mà tích trữ trước, bằng không chậm trễ sẽ chẳng còn hàng để mua. Nếu vì chuyện này mà bị kẻ có tâm tố giác lên trên thì con đường hoạn lộ sau này coi như chịu một đòn đả kích nặng nề.+

Ngoài việc chuẩn bị cho gia đình mình, họ cũng đồng thời nghĩ tới Sở Từ.+

Nhận được thông báo của người gác cổng Huyện Học, Sở Từ bước ra tới cổng điện, y đứng ngẩn ngơ nhìn hai đống vải trắng và vải thô lớn đùng chất trên mặt đất.+

"Sở tú tài, thiếu gia nhà ta kêu ta chuyển lời tới ngài một câu, trời sập rồi." Thạch Đầu vừa nói vừa đưa ngón tay chỉ lên bầu trời. Tiểu Chanh Tử cũng không chịu thua kém: "Thiếu gia nhà ta cũng có một câu muốn nhắn nhủ."+

Hắn tiến lại gần Sở Từ rồi ghé tai y nói nhỏ một câu: "Bệ hạ băng hà rồi."+

Sở Từ nghe xong mà dở khóc dở cười, cũng may Trương Văn Hải còn biết dặn dò Tiểu Chanh Tử không được bô bô cái miệng, bằng không cái tội đại bất kính là cầm chắc trong tay. Chẳng lẽ hắn nghĩ nếu không nói thẳng tuột ra như vậy thì y sẽ không biết hay sao? Hãy nhìn Tấn Dương nhà người ta xem, lời lẽ súc tích mà hàm súc biết bao nhiêu.+

Nhưng sâu trong lòng y, sao lại thấy ấm áp tới lạ lùng.+

Nếu nói rằng người nhà cùng các phu tử đối đãi tốt với y một phần là nhờ phúc của nguyên chủ thì tình cảm của Trương Văn Hải và Phương Tấn Dương lại chính là do tự tay y bồi đắp mà thành. Đời người có được những tri kỷ như vậy, còn mong cầu gì hơn nữa?+

Còn chưa kịp đợi Sở Từ dọn dẹp đống đồ đạc này đi, phía bên kia Từ quản gia đã vội vã chạy tới: "Sở tú tài, may quá có ngài ở đây. Ta có đem tới một ít vải vóc cùng áo tang, ngày mai ngài nhớ mặc vào, trong phòng cũng phải treo vải tang lên đó nha."+

Sở Từ bất đắc dĩ đưa tay chỉ xuống mặt đất, lúc này Từ quản gia mới nhìn rõ hai đống đồ lớn đùng nằm lù lù một góc.+

"Không sao hết, mấy thứ này đều là vải nguyên cây, hai người tự cắt may thì bất tiện lắm nên cứ đem tặng cho người khác đi. Mấy bộ này ta đều đã dựa theo vóc dáng của hai người mà cắt may sẵn cả rồi, vải trắng cũng xẻ thành từng dải nhỏ, có thể trực tiếp treo lên luôn. Ta còn phải vội về phủ bố trí việc chịu tang, xin phép đi trước."+

Từ quản gia vội vội vàng vàng chạy tới rồi lại hấp tấp hấp tảng ra về. Sở Từ nhìn chằm chằm đống đồ này, lặng lẽ quay đầu lại nhìn vị huynh đài gác cổng.+

Vị gác cổng với vóc dáng gầy gò bị ánh mắt rực lửa của y nhìn chăm chằm, cũng lặng lẽ quay lưng đi và bóng lưng như hiện lên hai chữ to tướng viết bằng mực đen: Từ chối.+

Chưa kịp để Sở Từ dùng lợi lộc ra dụ dỗ, ngoài cửa đã vang lên một giọng nói đầy vẻ do dự: "Vị huynh đài này chính là...... Sở huynh?"+

Sở Từ nhìn kỹ gương mặt có chút xa lạ trước mắt nhưng ký ức lập tức ùa về. Đây chẳng phải là Trần Tử Phương, người từng cùng họ nghe kể chuyện và uống rượu lần trước à? Đúng rồi, hắn từng nói mình sắp chuyển tới Huyện Học để cầu học.+

"Đúng là tại hạ, từ lần từ biệt hôm đó tới nay đã mấy ngày không gặp, Trung Hành huynh trông càng thêm phần tuấn lãng, thật khiến tiểu sinh thấy hổ thẹn vô cùng." Sở Từ hiếm khi tỏ ra nhiệt tình dạt dào như vậy, suýt chút nữa là lao đến bắt tay đối phương khiến Trần Tử Phương có chút sững sờ vì được cung kính quá mức.+

Sau này, khi đã hiểu rõ con người của Sở Từ thì hắn mới nhận ra niềm cảm động khi đó quả thực là đem đi cho chó gặm, bởi vì biểu hiện vồ vập lúc ấy của Sở Từ chẳng qua chỉ là muốn lừa mình giúp y dọn đồ mà thôi!+

Nhưng ngay tại thời khắc này, nhìn dáng vẻ chau mày ủ rũ của Sở Từ khi kể về tình cảnh khốn đốn trước mắt, một bầu nhiệt huyết hào hiệp bỗng chốc dâng trào trong lòng Trần Tử Phương. Hắn lập tức giúp Sở Từ nhấc hai bao đồ lớn lên mà bước đi lảo đảo tiến về phía trước. Sở Từ thì xách mấy bộ y phục do Từ quản gia mang tới, thong thả nhẹ nhàng bước theo sau.+

Sở Từ thầm nghĩ: Trần Tử Phương cũng quá mức nhiệt tình rồi, thật ra y chỉ muốn nhờ hắn xách giúp một tay cho nhẹ bớt, không ngờ hắn lại trượng nghĩa tới nhường này, quả là một người tốt.+