Chương 24: Lên huyện thành một chuyến

Sau hơn nửa ngày hì hục vẽ vòng vẽ vạch, Trương Văn Hải mới ngẩng đầu lên mà thở phào nói: "Sở huynh, ta tính ra rồi, là hai trăm năm mươi bước có đúng không?"+

"Chính xác. Vậy nếu đổi số bước của Tiểu Minh thành một ngàn, Tiểu Cương thành sáu trăm thì sao?" Sở Từ tiếp tục truy vấn.+

Trương Văn Hải ngẩn người, theo bản năng định cầm bút lên vẽ tiếp. Sở Từ thấy vậy liền ngăn lại: "Nếu con số là một vạn, hay sáu ngàn thì chẳng lẽ huynh cũng định vẽ bấy nhiêu vạch hả?"+

Y thong thả giảng giải: "Học toán cốt ở việc tìm ra quy luật. Như bài toán lúc nãy, từ đề bài có thể thấy Tiểu Minh mỗi khắc đi nhanh hơn Tiểu Cương bốn mươi bước. Tiểu Cương đi trước một trăm bước, nghĩa là Tiểu Minh cần hai phần năm khắc để đuổi kịp. Lấy vận tốc của Tiểu Minh nhân với thời gian đó, tự khắc sẽ ra kết quả là hai trăm năm mươi bước."+

Sở Từ cố gắng dùng ngôn ngữ đơn giản nhất để truyền đạt tư duy toán học hiện đại cho người bạn cổ đại này.+

Trương Văn Hải nghe xong như bừng tỉnh đại ngộ.mà vỗ đùi đánh đét một cái: "Hóa ra là vậy! Nói như vậy, nếu Tiểu Minh đi một ngàn bước thì kết quả là hai ngàn năm mươi bước, một vạn bước sẽ là hai vạn năm ngàn bước! Chỉ cần nắm được đạo lý này, dù con số có biến hóa khôn lường cỡ nào, ta cũng chỉ cần một phép tính là xong!"+

"Rất thông minh. Ta ra thêm vài đạo đề nữa, huynh chớ dùng cách cũ mà hãy chịu khó động não suy nghĩ trước khi đặt bút." Sở Từ thầm đánh giá, Trương Văn Hải vốn không ngốc, chỉ là phương pháp học tập trước đây quá rập khuôn và không khai phá được tiềm năng.+

Những ngày kế tiếp, Trương Văn Hải như rơi vào "ma trận" của toán học. Qua lời dạy của Sở Từ, hắn làm quen với đủ hạng người: từ lão nông nhốt chung gà với thỏ vào một lồng, tính toán thợ xây cầu chia nhau tiền công, cho đến nông dân oái oăm vừa tát nước vào ruộng trên lại vừa xả nước xuống ruộng dưới... Điều kỳ lạ là tất thảy những nhân vật ấy đều có chung một cái tên: Tiểu Minh.+

Trương Văn Hải không khỏi thắc mắc: "Vị Tiểu Minh này chắc hẳn là bậc bác học đa tài, lại có niềm say mê kỳ lạ với toán thuật. Một mình y mà nghĩ ra được bao nhiêu đề bài hóc búa, thật khiến người ta kính nể!"+

Sở Từ nghe vậy thì cười lớn: "Cứ coi là vậy đi, y quả thực là một kỳ nhân." Vị "học sinh vạn năm" Tiểu Minh này, có lẽ cả thiên hạ này chẳng ai là không biết danh.+

Sau nhiều ngày rèn luyện, khi Trương Văn Hải lật lại các đề thi Cửu Chương của những kỳ thi Huyện năm trước, hắn không còn thấy mịt mờ như xưa và cũng chẳng cần dùng đến những cách giải tốn sức mà dễ sai sót. Nắm được "pháp bảo" trong tay, hắn tự tin có thể "nhất pháp phá vạn đề".+

Về phần Sở Từ, y cũng không ngừng nghỉ việc soạn đề. Theo tính toán, phần Thiếp Kinh cần khoảng hai trăm câu là có thể bao quát hết các nội dung trọng tâm. Mặc Nghĩa thì cách hỏi biến hóa hơn nên y chuẩn bị khoảng một trăm câu với đủ loại hình thức.+

Toán học cốt ở dạng đề, Sở Từ đã nghiên cứu kỹ bài thi các năm, thấy chúng không nằm ngoài hiểu biết của mình nên mỗi dạng y chỉ đưa ra một ví dụ mẫu kèm ba bài luyện tập. Khó nhất hiện tại là Thơ và Tạp văn, Sở Từ mới chỉ có chút manh mối, thử soạn vài đề thấy chưa ưng ý nên cũng không gượng ép.+

Hôm nay đã là ngày hai mươi tám tháng Mười Một, y quyết định ngày mai sẽ lên huyện thành, trước là tìm phu tử ở Huyện học giáo huấn mà sau là để chỉnh lý lại toàn bộ mạch suy nghĩ.+

Trương Văn Hải nghe tin Sở Từ muốn lên huyện chuẩn bị cho kỳ thi Tuế mà lập tức hào hứng: "Sở huynh, cho ta đi cùng với! Đã lâu không gặp đám bằng hữu ở huyện thành, chuyến này đi vừa hay có thể ôn chuyện với lại cùng họ so tài một phen."+

Nhìn đôi mắt sáng rực của Trương Văn Hải, Sở Từ thừa hiểu chuyện "ôn chuyện" chỉ là phụ mà muốn "khoe tài" mới là chính. Trương Văn Hải vốn bị Thư Viện Khải Sơn khéo léo cho thôi học, phần lớn là do chính bản thân hắn. Trước đây vì thi cử lận đận, hắn suốt ngày than ngắn thở dài trong thư viện, làm ảnh hưởng đến không khí học tập của mọi người. Thêm vào đó, một số học trò có gia cảnh tốt hoặc học vấn xuất chúng thường khinh khi hắn là con nhà buôn, đôi bên không ít lần xảy ra xích mích.+

Lần này theo Sở Từ học tập, Trương Văn Hải cảm thấy bản thân tiến bộ vượt bậc nên muốn nhân cơ hội này về lại chốn cũ để nở mày nở mặt, tìm lại thể diện đã mất.+

Sở Từ dĩ nhiên không phản đối. Huyện thành cũng chẳng phải nhà y, hơn nữa đi cùng Trương Văn Hải thì y vừa có xe để quá giang, lại vừa có chỗ ở miễn phí và quả là việc vẹn cả đôi đường.+

Lần trước Lục chưởng quầy từ huyện về đã gửi cho y năm mươi lượng bạc. Nỗi bực dọc vì bị ép vẽ tranh trong lòng Sở Từ bấy lâu cũng nhờ vậy mà tan biến phần nào.+

Số tiền này y đã nhờ thôn trưởng mang về quê cho đại ca, dặn dò đại ca để mắt xem trong thôn hoặc vùng lân cận có ai bán ruộng đất thì mua lấy vài mẫu để đầu xuân năm sau gia đình có thể tự canh tác. Với nông dân, không có ruộng đất trong tay thì lòng dạ chẳng lúc nào yên. Sở gia tính tình hiền lành nên không hợp với việc kinh doanh buôn bán, chi bằng cứ có vài mẫu ruộng, cộng thêm danh vị Tú tài của y được miễn sưu thuế thì là đủ để cả nhà cơm no áo ấm qua ngày.+

Lần này họ đi bằng xe ngựa. Do lộ trình khá xa, lại thêm con la già không còn đủ sức thồ những vật nặng đi đường trường nên Trương Văn Hải đã đặc biệt sắp xếp một cỗ xe ngựa tử tế.+

Vì xe lăn bánh trên quan lộ rộng rãi, mặt đường bằng phẳng hơn nhiều, Sở Từ ngồi bên trong không còn cảm thấy xóc nảy và khó chịu như lần trước nữa. Y thầm thở phào nhẹ nhõm, được ngồi xe cỡ này là tốt rồi, bằng không sau này có đi kinh thành ứng thí, chẳng biết phải chịu khổ biết bao nhiêu ngày đêm trên đường.+

Trương Văn Hải vén rèm định ngắm nhìn phong cảnh bên ngoài nhưng vừa hé ra đã bị gió lạnh tạt thẳng vào mặt mà đành hậm hực buông mành xuống. Nhìn sang Sở Từ đang nhắm mắt dưỡng thần, hắn đột nhiên mở lời: "Sở huynh, huynh có thể khảo thêm ta vài câu nữa không?"+

"Sao đây, huynh lại thấy không tự tin à?" Sở Từ mở mắt, mỉm cười nhìn người bạn đồng hành.+

Trương Văn Hải tức khắc cảm thấy những tính toán nhỏ nhặt trong lòng mình đều bị Sở Từ nhìn thấu. Dưới ánh mắt cơ trí ấy, hắn luôn có cảm giác mọi tâm tư đều không thể che giấu được.+

"Cũng có một chút... Nhất là về phần Thi Phú và Tạp văn, ta vẫn chưa được nghe huynh chỉ giáo nhiều." Trương Văn Hải vẻ mặt có chút sầu não.+

"Ta đã xem qua thơ huynh làm, vần chân bình tề, từ ngữ thiết thực nên kỳ thực cũng không tệ." Sở Từ nói lời thật lòng. Ở hiện đại y từng học qua môn thưởng thức và sáng tác thơ từ cổ điển nhưng nếu so với những người sinh trưởng tại bản địa như cổ nhân, thơ của y thực sự cũng không xuất sắc hơn là bao.+

"Được Sở huynh khen như vậy, lòng ta cũng thấy yên ổn phần nào." Trương Văn Hải mừng rỡ ra mặt. Cuối cùng thì hắn cũng tìm được một điểm tựa để vững tâm. Còn về phần Tạp văn, thông thường giữa đám học trò với nhau ít khi bàn sâu tới, bởi lẽ để hoàn thành một bài Tạp văn tốn rất nhiều thời gian và có khi bằng làm mấy bài thơ cộng lại.+

Ánh mắt Sở Từ khẽ chuyển động, trong lòng bỗng nảy ra một ý định tinh quái. Y ghé sát lại nói với Trương Văn Hải: "Nếu Trương huynh thực sự chưa nắm chắc, tại hạ có thể truyền thụ cho huynh một 'bí kíp chiến thắng', huynh thấy sao?"+

Trương Văn Hải nghe vậy mừng lắm: "Hay quá! Xin Sở huynh chỉ giáo, tại hạ rửa tai lắng nghe."+

"Ghé tai lại đây!"+

Sau một hồi thầm thì, Trương Văn Hải há hốc miệng kinh ngạc. Một lúc lâu sau mới nói lên đầy bội phục: "Những điều Sở huynh vừa truyền dạy, tại hạ thực sự chưa từng nghe thấy bao giờ. Sở huynh quả là có đại tài!"+

Sở Từ xua tay: "Đâu có, ta nào có tài cán gì, chẳng qua cũng là học lỏm từ người đi trước mà thôi."+

Sự ngưỡng mộ của Trương Văn Hải dành cho Sở Từ lại tăng thêm một tầng cao mới. Người ưu tú như vậy mà vẫn khiêm tốn hết mực, tiên sinh này đúng là bậc kỳ nhân!+

Tới cửa huyện thành, Sở Từ vén rèm nhìn ra ngoài. Tường thành nơi đây cao lớn và uy nghi hơn hẳn trên trấn, cửa thành rộng mở và lính canh cũng đông gấp bội.+

Ngoài thành có hai hàng người đang xếp đội chuẩn bị vào thành. Vệ binh kiểm tra kỹ lưỡng, đối chiếu từng người với chân dung trên bố cáo dán trên tường, không thấy vấn đề gì mới cho đi. Chỉ có mấy gã hán tử râu ria xồm xoàm là bị giữ lại một bên để thẩm vấn kỹ hơn.+

Đợi đến lượt mình vào thành thì Sở Từ mới hiểu rõ sự tình. Trên tường thành treo một bức vẽ, nhìn sơ qua là một người đàn ông ngoài ba mươi tuổi và phạm tội cường đạo nên bị truy nã. Người này râu quai nón rậm rạp, ngũ quan gần như bị che lấp hết.+

Trương Văn Hải đứng bên cạnh liếc nhìn một cái rồi buông câu: "Thật là 'không nỡ nhìn thẳng'!", rồi quay người bỏ đi. Cụm từ này hắn cũng là học từ Sở Từ, ý chỉ thứ gì đó quá "cay mắt", không thể nhìn trực diện được. Cách dùng từ của hắn xem ra ngày càng tiến bộ.+

Sở Từ cũng cảm thấy như vậy. Chỉ với bức họa trừu tượng, nếu không có chế độ lộ dẫn và hộ tịch nghiêm ngặt của thời cổ đại, e là mười vụ án thì tới chín vụ chẳng thể phá được.+

Vì y đứng lại nhìn bức họa hơi lâu, vệ binh liền lườm y một cái đầy hung ác. Chỉ tới khi thấy y mặc bộ lan sam của Tú tài, sắc mặt gã mới dịu đi đôi chút.+

Sở Từ khẽ cáo lỗi rồi bước nhanh về phía Trương Văn Hải đang đợi phía trước. Hai người lại lên xe và tới một ngã rẽ lớn, Sở Từ nói: "Ta xuống ở đây trước vậy."+

"Sở huynh muốn đến Huyện học à?" Trương Văn Hải nhận ra con đường này dẫn vào hẻm Thanh Thạch là nơi đặt Huyện học.+

Hẻm Thanh Thạch có tên gọi như vậy bởi toàn bộ lối đi đều được lát bằng đá xanh bằng phẳng. Suốt bao năm qua, không biết bao nhiêu học trò đã bước đi trên con đường này để tầm sư học đạo và cũng có bấy nhiêu người từ đây mà công thành danh toại. Bởi vậy, người dân còn gọi đây là lộ Học Tử.+

Ở cuối đường, người ta dựng một tấm bia đá lớn có khắc tên những người đã đạt được công danh kể từ khi Huyện học huyện Viên Sơn được thành lập. Nó chẳng khác nào bảng vàng danh dự thời hiện đại.+

Sau khi tạm biệt Trương Văn Hải, Sở Từ đứng trước tấm bia đá nhìn rất lâu. Y nhận ra nếu xét trên bình diện toàn huyện, nơi đây vẫn thuộc vùng khoa cử yếu kém, kém xa những nơi văn phong thịnh hành như vùng Giang Nam.+

Ở triều đại này, nếu lên kinh ứng thí mà xưng danh là cử tử Giang Nam thì thiên hạ sẽ nể trọng thêm vài phần. Bởi lẽ vì vượt qua hàng ngàn người để đỗ đạt hoàn toàn khác với việc chỉ phải cạnh tranh với vài trăm người.+

Tên của nguyên chủ vẫn chưa xuất hiện trên tấm bia này. Tuy y là Tú tài nhỏ tuổi nhất từ khi lập huyện nhưng công danh thấp nhất được khắc ở đây cũng phải là bậc Cử nhân. Sở Từ tự tin rằng chỉ hai năm nữa thôi, tên của y nhất định sẽ được chạm khắc trang trọng trên đó.+

"Chà, đây chẳng phải là Sở tú tài đại danh đỉnh đỉnh đó hả? Vết thương lành nhanh vậy à? Nhớ năm đó khi ngươi bị người ta khiêng ra khỏi đại lao, ta còn đứng ở tửu lầu bên cạnh xem nữa kìa, chẳng phải nghe nói thương thế nặng lắm hả?"+

Một nhóm thư sinh từ Huyện học đi ra. Kẻ đứng đầu dùng ánh mắt mỉa mai nhìn xoáy vào Sở Từ rồi buông lời đầy ác ý.+